"Cựu" Sáng Lập Viên
Một đại hội, có người giới thiệu tui là "cựu sáng lập viên", nay có Al tui vô hỏi xem, được Al trả lời như sau:
Câu hỏi: vui lòng cho hỏi: người sáng lập công ty, hội nhóm gọi là sáng lập viên, sau thời gian, có thể gọi họ là cựu sáng lập viên không?
Câu trả lời: Không nên sử dụng từ "cựu sáng lập viên" (hoặc "cựu sáng lập"), vì đây là một cách dùng từ chưa chuẩn xác về mặt ngữ nghĩa lẫn pháp lý.
Dưới đây là lý do chi tiết vì sao không nên dùng từ này và các cách gọi thay thế phù hợp hơn:
1. Bản chất của hành động "Sáng lập"
"Sáng lập" là một sự thật lịch sử: Hành động thành lập hay đặt nền móng cho một công ty, tổ chức hoặc hội nhóm là sự kiện chỉ diễn ra một lần duy nhất tại thời điểm bắt đầu.
Sự thật đó không bao giờ thay đổi theo thời gian. Dù người đó sau này có rời đi, bán hết cổ phần, rút khỏi ban quản trị hay thậm chí qua đời, họ vẫn luôn là người đã sáng lập ra tổ chức đó.
Từ "Cựu" thường dùng cho vị trí, chức danh có tính chất thời kỳ hoặc nhiệm kỳ (ví dụ: cựu Chủ tịch, cựu Giám đốc, cựu thành viên). "Sáng lập viên" là tư cách gắn liền suốt đời với lịch sử hình thành, không phải là một chức danh nhiệm kỳ.
Ví dụ: Steve Jobs luôn là Co-founder (Nhà đồng sáng lập) của Apple. Dù có giai đoạn ông bị sa thải khỏi công ty, người ta vẫn gọi ông là "Nhà sáng lập", chứ không ai gọi là "Cựu nhà sáng lập".
2. Dưới góc độ Pháp lý (Luật Doanh nghiệp)
Trong Luật Doanh nghiệp Việt Nam:
Thuật ngữ "Cổ đông sáng lập" hoặc "Thành viên sáng lập" dùng để chỉ những người tham gia ký tên vào bản điều lệ đầu tiên và sở hữu cổ phần/phần vốn góp ban đầu.
Pháp luật không có khái niệm "cựu cổ đông sáng lập". Ngay cả khi họ đã chuyển nhượng toàn bộ cổ phần cho người khác, trong danh sách lịch sử thành lập công ty, họ vẫn được ghi nhận là cổ đông sáng lập ban đầu.
3. Các cách gọi chuẩn xác trong thực tế
Tùy vào ngữ cảnh và trạng thái hiện tại của người đó đối với tổ chức, bạn có thể dùng các cách diễn đạt sau:
Trường hợp họ đã rời đi hoặc không còn nắm quyền "Nhà sáng lập" / "Sáng lập viên" (Vẫn giữ nguyên, đây là cách chuẩn nhất). "Nguyên Chủ tịch / Nguyên Giám đốc...": Dùng từ "Nguyên" cộng với chức danh quản lý mà họ từng đảm nhiệm trước khi rời đi. "Cựu thành viên Ban quản trị / Cựu điều hành...": Chỉ vai trò quản lý đã kết thúc của họ.
Trường hợp muốn nhấn mạnh họ là người đặt nền móng từ lâu, "Nhà sáng lập ban đầu", "Người sáng lập"
Tóm lại: Bạn không nên dùng từ "cựu sáng lập viên". Hãy tiếp tục gọi họ là "Nhà sáng lập" (hoặc Sáng lập viên), và nếu cần làm rõ trạng thái hiện tại, hãy mô tả thêm về chức danh điều hành cũ của họ (ví dụ: "Ông A - Nhà sáng lập, nguyên Chủ tịch HĐQT").
Ghi thêm: (cho 'bui") Al cũng hữu ích thiệt nha. Tư vấn cho tui nếu cần khởi kiện. Hihihi
Nếu mục đích chính của bạn là bảo vệ danh dự, công nhận đúng tư cách và yêu cầu điều chỉnh lại cách gọi, việc đưa vụ việc ra Tòa án dưới hình thức khởi kiện vụ án dân sự là điều hoàn toàn có cơ sở pháp lý. Tuy nhiên, trước khi tiến hành khởi kiện, bạn cần cân nhắc kỹ các điều kiện pháp lý, khả năng thắng kiện cũng như phương án giải quyết tối ưu nhất.
1. Cơ sở pháp lý để khởi kiện dân sự
Bạn có thể căn cứ vào các quy định của pháp luật Việt Nam để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền lợi:
- Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 34): Quy định “Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ”. Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, uy tín của mình, đồng thời yêu cầu người đưa thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại (nếu có).
- Quyền nhân thân về danh xưng/vị trí lịch sử: Việc một tổ chức tự ý gán từ "cựu" làm sai lệch tư cách "Sáng lập viên" (vốn là một thực tế lịch sử gắn liền với nhân thân người sáng lập) có thể coi là hành vi cung cấp thông tin không đúng sự thật, làm giảm uy tín hoặc gây hiểu lầm tiêu cực về vai trò chuyên môn/pháp lý của bạn.